Korte beschrijving

Veel homoseksuele mannen en lesbische vrouwen waren tijdens de Tweede Wereldoorlog actief in het verzet. Hun aandeel werd echter decennialang ‘vergeten’ in de collectieve herinnering. Het paste niet in de nationale beeldvorming homoseksuelen een ereplaats te geven als verzetsstrijders. Ook in de naoorlogse samenleving hadden zij een marginale positie. Met dit boek krijgen homoseksuele verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog eindelijk de aandacht die zij verdienen.

Door hun positie in de vooroorlogse samenleving waren homoseksuele mannen en vrouwen gewend aan het leiden van een dubbelleven om hun homoseksualiteit verborgen te houden. Daardoor gingen de geheimhouding en illegaliteit van de verzetsacties hun relatief gemakkelijk af. Juist in het kunstenaarsverzet bevonden zich veel homoseksuele vrouwen en mannen. Zo leidde de homoseksuele schilder en schrijver Willem Arondéus de bekende aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister in 1943, waarvoor hij ter dood veroordeeld werd. De lesbische celliste en dirigente Frieda Belinfante was een voortrekker in het kunstenaarsverzet. Het vriendinnenpaar Ru Paré en Do Versteegh redde meer dan vijftig joodse kinderen het leven. Danser en dichter Karel Pekelharing werd gefusilleerd na een mislukte bevrijdingsactie van gevangen verzetsmensen. Verder portretten van de schrijver Jef Last, van de Groningse tabaks-fabrikant Willy Niemeijer, omgekomen in Neuengamme, van de Duitse verzetsgroep in Nederland rondom Castrum Peregrini, en van het anti-Duitse verzet binnen de Nederlandse homobeweging.

Presentatie boek en opening tentoonstelling Westerbork

Het eerste exemplaar van 'Het begint met nee zeggen' wordt aangeboden op vrijdag 21 april om 14.30 uur in Herinneringscentrum Kamp Westerbork te Hooghalen. Tevens wordt dan de expositie 'Wie kan ik nog vertrouwen? Homoseksueel in nazi-Duitsland en bezet Nederland' geopend. De tentoonstelling werd samengesteld door Klaus Müller en is een initiatief van het Internationaal Homo/Lesbisch Informatie-centrum en Archief IHLIA. Boek en tentoonstelling werden gefinancierd door het Ministerie van VWS met de Rechtsherstel-gelden Homoseksuelen WO II. Eind 2005 verscheen bij Schorer Boeken 'Doodgeslagen, doodgezwegen. Vervolging van homoseksuelen door het nazi-regime 1933-1945' onder redactie van Klaus Müller (ISBN 90 7334 127 2, € 22,50). De twee boeken Doodgeslagen en Het begint met nee zeggen vormen samen het achtergrondverhaal bij de tentoonstelling Wie kan ik nog vertrouwen?

Over de redacteurs:
Dr. Klaus Müller (1959) is museumconsultant, filmmaker en publicist en werkt voor diverse culturele instellingen, onder meer voor het United States Holocaust Memorial Museum te Washington DC. Hij maakte er onder meer een tentoonstelling over Anne Frank en is redacteur van een boek over de vervolging van homoseksuelen door het nazi-regime 1933-1945.
Dr. Judith Schuyf (1951) is senior adviseur bij het Kenniscentrum Lesbisch en Homo-emancipatie-beleid. Zij werkte bij het Informatie- en Coördinatie-orgaan Dienstverlening Oorlogsgetroffenen en heeft vele publicaties op haar naam staan, onder meer over concentratiekamp Neuengamme en over Tieman Hofman, vervolgd homoseksueel tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Met bijdragen van Marita Keilson, Jos Versteegen, Hans Goedkoop, Rob Tielman, Klaus Müller en Judith Schuyf

Boekgegevens

Het begint met nee zeggen. Biografieën rond verzet en homoseksualiteit 1940-1945. Redactie: Klaus Müller en Judith Schuyf. Uitgegeven door Schorer Boeken ISBN 90 7334 129 9304 pagina's, 70 illustraties, prijs € 22,50
Recensie-exemplaren: Bestellingen boek via helpdesk@switchboard.nl of tel. 020-623 65 65.